Carotenoïden kunnen helpen blaaskanker te voorkomen
Carotenoïden kunnen helpen blaaskanker te voorkomen

Een meta-analyse door Amerikaanse wetenschappers laat zien dat carotenoïden preventief werken op het ontstaan van blaaskanker. Sommige van deze vetoplosbare kleurstoffen, zoals bètacaroteen, zijn in supplementvorm beschikbaar. Maar ze worden vooral geassocieerd met de veelkleurige groente- en fruitsoorten waarin ze te vinden zijn.

Blaaskanker komt het meest voor bij mensen boven de vijftig en vier keer zo vaak bij mannen als bij vrouwen. Meestal betreft het een carcinoom aan de oppervlakte van de blaaswandbekleding, de niet-spierinvasieve vorm die doorgaans niet uitzaait. In zo’n 30% van de gevallen is echter sprake van spierinvasieve blaaskanker, waarbij vaak uitzaaiingen optreden. Bij deze vorm is, anders dan bij veel andere kankersoorten, de overlevingskans de laatste dertig jaar niet groter geworden.

De eerste aanbeveling om blaaskanker te voorkomen is te stoppen met roken, maar ook de inname van groente en fruit blijkt preventief te werken, omdat ze carotenoïden leveren. Het gaat dan om alfacaroteen en bètacaroteen (vooral in wortels), bèta-cryptoxanthine (sinaasappels en mandarijnen), lycopeen (tomaten), luteïne en zeaxanthine (broccoli, spinazie).

Om het effect te bepalen werd zowel gekeken naar de inname via de voeding als naar de circulerende lichaamsconcentratie, zoals die naar voren kwamen uit onderzoeken tot april 2019. Voor de meta-analyse waren 557 artikelen uit medische databases beschikbaar, waarvan er na selectie 22 overbleven met in totaal 516.740 (volwassen) onderzoeksdeelnemers. Verreweg de meeste van deze studies betroffen inname van carotenoïden en een beperkt aantal had betrekking op de circulerende carotenoïde-concentraties of suppletie met bètacaroteen.

Een dosis-responsanalyse liet zien dat het risico op blaaskanker met 42% afnam bij elke 1 mg extra inname van bèta-cryptoxanthine. Bij iedere toename met 1 μmol/l van de circulerende concentratie alfacaroteen daalde de kans op de ziekte met 76%, bij luteïne en zeaxanthine was dat 56% en bij bètacaroteen 27%. Voor alle vier was dus sprake van een duidelijk afnemend risico.

Referenties

Wu S, Liu Y, Michalek JE, Mesa RA, Parma DL, Rodriguez R, Mansour AM, Svatek R, Tucker TC, Ramirez AG. Carotenoid Intake and Circulating Carotenoids Are Inversely Associated with the Risk of Bladder Cancer: A Dose-Response Meta-analysis. Adv Nutr. 2019 Dec 4. https://www.researchgate.net/publication/337782388_Carotenoid_Intake_and_Circulating_Carotenoids_Are_Inversely_Associated_with_the_Risk_of_Bladder_Cancer_A_Dose-Response_Meta-analysis