Recente berichtgeving is niet mals voor borstkankerscreening. De JAMA Internal Medicine schat dat van de 1000 vrouwen van 50 die gedurende 10 jaar jaarlijks gescreend worden met mammografie, er 0,3 tot 3,2 gered worden van een borstkankersterfte. Echter zo'n 500 vrouwen zullen minstens één vals alarm van de oncoloog krijgen, en 3 tot 14 vrouwen zullen onnodig behandeld worden.
De Canadian National Breast Screening studie vond zelfs geen verschil tussen mammografie en standaardzorg bij vrouwen van 40 tot 59. Een vijfde van de positief bevonden screenings betrof overdiagnose.
Sommige studies geven wel positieve resultaten. Volgens een Zweedse analyse is er een daling van borstkankersterfte van 31 %. Maar dat betekent nog altijd dat 414 vrouwen zeven jaar lang gescreend moeten worden om één sterfte te vermijden. Een nog pessimistische berekening verscheen in de New England Journal of Medicine: 2.500 vrouwen moeten tien jaar lang gescreend worden voor één sterfte minder!
Niet zo'n mooi plaatje dus voor speerpunt van de huidige beleid van borstkankerpreventie. Tori Hudson, professor in de naturopathische geneeskunde van de universiteit Bastyr, nuanceert. Vele cijfers zijn schattingen en welke conclusies mogen we trekken uit studies die nog van de jaren zeventig dateren? Screeningtechnologie is ondertussen sterk verbeterd. Mogelijk helpt screening patiënten om agressieve behandelingen te voorkomen? Zoiets kan de levenskwaliteit sterk beïnvloeden, maar daar wordt nooit naar gekeken. Feit is dat er nauwelijks nieuwe studies opgestart worden rond screening van borstkanker.
Welk advies kun je nog aan je patiënt geven? Zelfs officiële richtlijnen variëren sterk. Het ene kamp raadt jaarlijkse screening aan vanaf 40 jaar, terwijl het andere kamp geen screening aanraadt (beide bij laag risico). Belangrijk is dat je de patiënt goed informeert, vindt Tori Hudson. Zij vertelt haar patiënten dat de voordelen amper de nadelen compenseren. Maar voor besluitvorming brengt ze wel zo veel mogelijk risicofactoren in rekening: obesitas, alcoholconsumptie, genetische aanleg, genmutaties, gebruik van oestrogeen + progestine bij postmenopauzale vrouwen, enzovoort. Ondanks alle voorgaande kritiek raadt Hudson screening wel aan bij vrouwen met hoog risico ouder dan 40. Een groot deel van de beslissing laat ze aan de patiënte zelf over.
Hudson T. Making Sense of Screening Mammography Recommendations. Natural Medicine Journal. 2014 april. Volume 6 Issue 4
Welch HG, Passow HJ. Quantifying the benefits and harms of screening mammography. JAMA Intern Med. 2014;174(3):448-54
Gøtzsche PC, Jørgensen KJ. Screening for breast cancer with mammography. Cochrane Database Syst Rev. 2013;6:CD001877
Welch HG. Screening mammography--a long run for a short slide?. N Engl J Med. 2010;363(13):1276-1278