De laatste tijd krijgt het ontbijt in de media veel aandacht. In het verleden was het ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag. Tegenwoordig draagt het overslaan van het ontbijt de naam ‘intermittent fasting’ en zou het een positief effect hebben op de gezondheid. Onderstaande meta-analyse toont een positief verband aan tussen niet ontbijten en de kans op overgewicht.
De onderzoekers maakten gebruik van Pubmed en Ovid. Ze zochten tot aan augustus 2019 naar observationele studies (cohortstudies en cross-sectionele studies) die melding maakten van een aangepaste Odds Ratio (OR) of Relatief Risico (RR) voor de associatie tussen het overslaan van het ontbijt en overgewicht/obesitas, inclusief abdominale obesitas. De uiteindelijke OR en de 95% betrouwbaarheidsintervallen werden berekend met een random-effects model.
45 observationele studies (36 cross-sectionele studies en 9 cohortstudies) werden in de meta-analyse geïncludeerd. In de cross-sectionele studies was de OR van een laag frequent ontbijtgebruik versus een hoog frequent ontbijtgebruik per week 1.48 voor overgewicht/obesitas en 1.31 voor abdominale obesitas. Dat betekent dat mensen die niet of nauwelijks ontbijten een 48% hogere kans hebben op overgewicht/obesitas en een 31% hogere kans op abdominale obesitas. In de cohortstudies was het RR van een laag frequent ontbijtgebruik per week versus een hoog frequent ontbijtgebruik 1.44 voor overgewicht en obesitas.
Deze meta-analyse bevestigt dat het overslaan van het ontbijt geassocieerd is met overgewicht/obesitas, en dat het het risico op overgewicht/obesitas verhoogt. Leeftijd, geslacht, regio of economische omstandigheden hadden geen significante invloed op de uitslag van het onderzoek.
Enige voorzichtigheid is wel geboden bij het trekken van conclusies. Onderzocht zou moeten worden welke invloed de kwaliteit van het ontbijt heeft. Bovendien is het mogelijk dat het overslaan van het ontbijt leidt tot meer snackgedrag later op de dag.
Ma X et al. Skipping breakfast is associated with overweight and obesity: A systematic review and meta-analysis. Obesity Research & Clinical Practice, 2020. https://doi.org/10.1016/j.orcp.2019.12.002