De rol van vitamine D beperkt zich absoluut niet tot het calcium- en botmetabolisme. Vitamine D is een radertje in vele hersen- en hormoonprocessen zoals stress en dopamineproductie in de bijnieren. Epidemiologische studies suggereren dat een tekort aan D het risico op depressie en zelfmoord verhoogt. Het verband tussen depressie en zonlicht is in feite tweeduizend jaar geleden al vastgesteld geweest.

Simon Spencer heeft bedenkingen bij bepaalde reviews rond vitamine D en depressie. Het Institute of Medicine had onlangs een eigen review gepubliceerd, maar kon daaruit niets besluiten. Toch spraken vier van de zes studies van een gunstig effect. Hun review bevatte zelfs een studie die calciumsupplementen als interventie gebruikt had.

Volgens Spencer lijden bepaalde studies aan 'biologische gebreken' (biological flaws). Een biologisch gebrekkige studie definieert hij als een studie die op voorhand niet bij machte is de vooropgestelde hypothese te testen. De hypothese in dit geval luidt: 'correctie van een tekort aan vitamine D verlaagt depressieve symptomen'. Belangrijke vereisten voor een correcte studie is dan dat enkel patiënten geselecteerd worden met een vitamine D-tekort en dat de dosis van het supplement hoog genoeg is om het tekort ongedaan te maken.

Spencer vond biologische gebreken in acht van de 15 RCT's. Opmerkelijk: ze komen vaker voor in recente studies en grootschalige studies. De meta-analyse van studies zonder gebreken toonde een significante verlaging van depressieve symptomen, een effect vergelijkbaar met antidepressieva. De meta-analyse van de overige, biologisch gebrekkige studies had een significant negatief resultaat. Een grootschalige studie zoals de Womens Health Initative zat er ook tussen, en heeft door zijn omvang vele andere meta-analyses gedomineerd.

Zelfs in een land dat in de zon baadt zoals Australië heeft één derde van de bevolking een 25OHD-waarde lager dan 50 nmol/L. Behoorlijk uitgevoerde studies zijn dus van levensbelang. Maar de nadruk mag niet liggen op het aantal studies, besluit Spencer, wel op de kwaliteit van de studies. Anders zullen meta-analyses vage conclusies blijven geven.