Een recente studie laat zien dat de darmmicrobiota bij ADHD verschilt van die van controles. Stimulerende medicatie bij kinderen hangt samen met meer Prevotella en een verminderde bacteriële vitamine B12-synthese. Een synbioticum beïnvloedt de microbiota, wat mogelijk relevant is voor de darm-brein-as.
In het tijdschrift Brain, Behavior, and Immunity publiceerden onderzoekers van het Karolinska Instituut in Zweden een studie naar de darmmicrobiota bij volwassenen en kinderen met ADHD, inclusief de invloed van stimulerende medicatie en synbiotische suppletie. Ze voerden een gecombineerde case-controlstudie en een dubbelblinde gerandomiseerde placebogecontroleerde trial uit. De baseline-analyse omvatte 147 patiënten met ADHD (84 volwassenen en 63 kinderen) en 52 volwassen controles.
De interventiestudie includeerde 147 deelnemers met ADHD, verdeeld over synbioticum en placebo gedurende negen weken. Voor inclusie gold onder andere een ADHD-diagnose en stabiele medicatie. Het synbioticum bestond uit drie melkzuurbacteriestammen (Pediococcus pentosaceus, Lactobacillus casei ssp. paracasei en Lactobacillus plantarum; totaal 4 × 10¹¹ KVE) in combinatie met fermenteerbare vezels, waaronder bètaglucaan, inuline, pectine en resistent zetmeel (elk 2,5 g). Onderzoekers analyseerden feces met shotgun-sequencing en bepaalden korteketenvetzuren en vitamine B12 in bloed.
Volwassenen met ADHD vertoonden verschillen in vier bacteriesoorten ten opzichte van controles, waaronder een hogere relatieve hoeveelheid van Streptococcus pasteurianus en een lagere van Bilophila. Bij kinderen die stimulerende medicatie gebruikten, nam de relatieve hoeveelheid van Prevotella-soorten toe. Tegelijk nam het vermogen van darmbacteriën om vitamine B12 te produceren af. Een lagere B12-synthese hing ook samen met dunnere ontlasting.
Het synbioticum veranderde de samenstelling en functie van de microbiota, zonder effect op alfadiversiteit. De bètadiversiteit nam toe en plasmawaarden van propionzuur en mierenzuur stegen richting die van controles. Deze vetzuren spelen een rol in de communicatie tussen darm en brein en in immuunprocessen.
De onderzoekers concluderen dat ADHD samenhangt met specifieke veranderingen in de darmmicrobiota. Stimulerende medicatie bij kinderen hangt samen met een lagere bacteriële vitamine B12-synthese. Inname van een synbioticum de beïnvloedt microbiële samenstelling en metabolieten, maar de klinische betekenis hiervan vraagt verdere studie.
Een kanttekening bij deze studie is dat een geschikte controlegroep bij kinderen ontbrak en dat de analyse zich richtte op bacterieel DNA zonder functionele bevestiging van activiteit. De steekproefgrootte beperkte het aantonen van kleinere effecten.
Stiernborg M, Yang LL, Skott E et al. Altered gut microbiome function in ADHD: More Prevotella, less vitamin B12 biosynthesis, and beneficial modulation by synbiotic treatment. Brain Behav Immun. 2026;133:106259.