De onderzoekers combineerden gegevens uit vijf grote cohorten. In totaal includeerden zij 34.694 volwassenen, afkomstig uit de Verenigde Staten (21.340 deelnemers) en het Verenigd Koninkrijk (13.354 deelnemers). De deelnemers vormden overwegend een algemene, niet-zieke populatie, met variatie in leeftijd, geslacht en BMI. Van alle deelnemers verzamelden de onderzoekers fecesmonsters voor metagenomische analyse van het darmmicrobioom. Daarnaast verzamelden zij uitgebreide voedingsgegevens, antropometrische maten en klinische markers zoals BMI, bloedlipiden, glucose, HbA1c en ontstekingsmarkers.

De analyse richtte zich op 661 veelvoorkomende bacteriesoorten in de darm. De onderzoekers bepaalden per soort de samenhang met meerdere gezondheidsmarkers, gecorrigeerd voor leeftijd, geslacht en BMI. Op basis hiervan ontwikkelden zij een doorlopende schaal die aangeeft welke bacteriën gunstig en ongunstig samenhangen met gezondheidsindicatoren. De onderzoekers toetsten deze rangschikking vervolgens in ruim 7.800 aanvullende, onafhankelijke datasets en in twee voedingsinterventiestudies met samen 746 deelnemers.

De rangschikking liet een duidelijke relatie zien met lichaamsgewicht en ziektestatus. Mensen met een gezond gewicht droegen gemiddeld 5,2 meer gunstig geclassificeerde bacteriesoorten dan mensen met obesitas. Personen zonder cardiometabole aandoeningen hadden gemiddeld 3,6 meer gunstige soorten dan personen met een ziekte. Opvallend is dat 22 van de 50 meest gunstige bacteriesoorten tot nu toe onbekend waren en nooit succesvol in het laboratorium gekweekt zijn.

Voeding bleek sterk samen te hangen met de microbioomscore. Deelnemers met een gezondere voedingskwaliteit hadden consequent hogere scores. In twee interventiestudies nam het aandeel gunstig gerangschikte bacteriën toe na dieetverbetering, terwijl ongunstig gerangschikte soorten afnamen. Deze effecten traden niet op in controlegroepen.

Deze studie introduceert een reproduceerbare methode om de gezondheid van het darmmicrobioom samen te vatten in één maat. De rangschikking verbindt voeding, microbioomsamenstelling en cardiometabole gezondheidsmarkers op grote schaal en over verschillende populaties heen. De resultaten onderstrepen het belang van voeding als beïnvloedbare factor voor het darmmicrobioom en bieden een nieuw hulpmiddel voor toekomstig onderzoek naar gepersonaliseerde voeding en leefstijl.

Het merendeel van de analyses heeft een observationeel karakter, waardoor geen directe causale conclusies mogelijk zijn. Daarnaast maakt de rangschikking geen onderscheid tussen effecten van voeding zelf en effecten die via het microbioom lopen. Verdere prospectieve en interventiestudies blijven nodig om deze relaties beter te ontrafelen.