Welke voeding bevordert lange telomeren?
Welke voeding bevordert lange telomeren?

Resultaten van twee recente onderzoeken uit Spanje geven een systematisch inzicht in de mogelijkheden om gezond oud te worden. Healthy aging, het motto van het Voedingsgeneeskunde-congres 2019, hangt onder meer samen met de snelheid waarmee ons genetisch materiaal veroudert. Om precies te zijn: met de telomeren. Simpel gezegd gaan we langer mee en hebben minder ziektes als deze chromosoomuiteinden langer zijn. Maar daarvoor moeten we wel goed eten.

De stukjes DNA die we chromosomen noemen, hebben uiteinden die een uitzonderlijk belangrijke rol blijken te spelen in levensduur en -kwaliteit. Elke keer wanneer cellen zich delen, worden deze telomeren korter, totdat ze zo kort zijn dat de cellen afsterven. Door dit voortgaande proces van celveroudering houdt het leven van een individu uiteindelijk een keer op. In een van de twee studies, een systematische review van observationele cohortonderzoeken en RCT’s, wordt het kernachtig uitgedrukt: mensen met kortere telomeren lopen een verhoogd risico op chronische ziekte en sterfte.

De lengte van de telomeren en de verkorting ervan door veroudering is echter geen puur genetische kwestie, maar door voeding te beïnvloeden. De auteurs van genoemde studie geven vanwege de ongelijksoortigheid en kwaliteit van het onderzoek niet exact aan om welke voedingsmiddelen het gaat. Wel menen zij dat gezocht moet worden in de richting van voedingsstoffen die als antioxidant werken, is de consumptie van groente en fruit aan te bevelen en lijkt het mediterrane dieet het beste te werken.

De tweede studie geeft concreter van een aantal categorieën voedingsmiddelen aan in hoeverre zij de telomerenlengte beïnvloeden. Omdat er een associatie is van oxidatieve stress en inflammatie met slijtage van telomeren, hebben de onderzoekers de bestanddelen van plantaardige voeding onderzocht waarvan antioxidante en anti-inflammatoire eigenschappen bekend zijn. Zij concentreerden zich op observationeel onderzoek naar de invloed van carotenoïden en zaden en naar de algemene vraag welk voedingspatrooon de telomerenlengte ten goede komt. Daarnaast keken zij naar RCT’s die de invloed bestudeerden van plantaardige voedingspatronen en voedingsmiddelen.

Eten volgens het mediterrane dieet blijkt in studies telkens gekoppeld aan langere telomeren. Datzelfde verband is er met carotenoïden en in sterke mate met zaden, waaronder noten, volle granen en koffie. Het aantal RCT’s naar plantaardige voeding in het algemeen is echter heel beperkt en vraagt om meer onderzoek.

Referenties

Galiè S, Canudas S, Muralidharan J, García-Gavilán J, Bulló M, Salas-Salvadó J. Impact of Nutrition on Telomere Health: Systematic Review of Observational Cohort Studies and Randomized Clinical Trials. Adv Nutr. 2019 Nov 5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31688893

Crous-Bou M, Molinuevo JL, Sala-Vila A. Plant-Rich Dietary Patterns, Plant Foods and Nutrients, and Telomere Length. Adv Nutr. 2019 Nov 1;10(Supplement_4):S296-S303. https://academic.oup.com/advances/article/10/Supplement_4/S296/5624059