Orthorexia nervosa, gekarakteriseerd door een pathologische obsessie met gezonde voeding, lijkt een plaats te verkrijgen in de lijst van mentale stoornissen die door zorgprofessionals wordt gehanteerd. Aan de hand van vragenlijsten is in kaart gebracht hoe zij denken over de diagnose en classificatie van orthorexia nervosa als ziektebeeld.
Het is wel even wennen gezonde voeding geassocieerd te zien met mentale ziekte. Dat was het misschien ook een beetje met bekendere ziektebeelden als anorexia en boulimia nervosa, die in de zorgsector zonder meer als psychiatrische problemen worden benaderd. Met de variant orthorexia nervosa kan het zo’n vaart niet lopen, lijkt het. Misschien overdrijven sommige mensen schromelijk, maar kan het dwangmatig bezig zijn met gezond eten werkelijk een teken zijn dat men mentaal niet in orde is? Wetenschappers van onder andere de Vrije Universiteit vroegen het aan 160 Nederlandse psychologen, psychiaters, diëtisten en fysiotherapeuten.
Van de ondervraagden was 78% van mening dat een aparte diagnose moet worden gesteld voor orthorexia nervosa. Daarover bestond bij professionals in de geestelijke gezondheidszorg (psychologen, psychiaters) overigens iets meer terughoudendheid dan bij degenen uit de fysieke gezondheidszorg (diëtisten, fysiotherapeuten). Nauwelijks minder zorgprofessionals (74%) meenden dat orthorexia nervosa moet worden opgenomen in de categorie Voedings- en eetstoornissen van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM), het internationaal door psychiaters gehanteerde classificatiesysteem van mentale stoornissen.
Uit afzonderlijke interviews met 15 van de deelnemers uit de geestelijke gezondheidszorg rees het beeld van de ideaaltypische orthorexia ‘patiënt’: jong, vrouw en hoog opgeleid. Dat komt overeen met de gemiddelde kenmerken van degenen met anorexia of een dwangstoornis. Zij verwoordden vooral de verbeterde behandelmogelijkheden bij duidelijke, afzonderlijke diagnosecriteria voor orthorexia nervosa. Voor een stigma moet echter wel gewaakt worden. Want er bestaat, zoals in een ander recent onderzoek te lezen is, wel degelijk ‘gezonde orthorexia’. Het grote belang inzien van gezonde voeding heeft uiteraard niets pathologisch, integendeel.
Ryman FVM, Cesuroglu T, Bood ZM, Syurina EV. Orthorexia Nervosa: Disorder or Not? Opinions of Dutch Health Professionals. Front Psychol. 2019 Mar 15;10:555. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6428718
Depa J, Barrada JR, Roncero M. Are the Motives for Food Choices Different in Orthorexia Nervosa and Healthy Orthorexia? Nutrients. 2019 Mar 25;11(3). https://www.mdpi.com/2072-6643/11/3/697/htm