Volgens de American Heart Association is een inname van 1,5 gram zout per dag wenselijk, maar zulke claims lokken veel kritiek uit. Dat is niet alleen onhaalbaar maar zou zelfs schadend zijn. Blijkbaar kennen we de optimale zoutinname niet zo goed. En wat als het probleem eerder bij chloride dan bij natrium ligt?

Dan is er nog de grootste uitdaging. Twintig jaar zoutreducerend beleid heeft namelijk weinig aan de zoutconsumptie veranderd. Het beleid moedigt mensen een zoutinname aan die ze niet kunnen halen. Robert Little en David H. Ellison pleiten daarom voor een andere strategie: het gebruik van kaliumchloride (KCl) als zoutvervanger.

De voorouderlijke verhouding van de natrium- versus kaliuminname lag op 0,07, in westerse landen ligt dat in de buurt van 1,6. Schattingen van voorouderlijke nutriëntinname zijn erg ruw en bovendien geen hard bewijs. Evenmin is het feit dat laboratoriumvoeding voor knaagdieren een verhouding van 0,5 heeft, een hard bewijs. Maar duiken we wat dieper in de fysiologie rond natrium en kalium, dan kunnen we er niet meer om heen. Vele mannen en vrouwen zijn chronisch kaliumdeficiënt, en zie daar het probleem.

Een lage kaliuminname zal de NaCl-cotransporter activeren in de nieren om verdere kaliumuitscheiding te vermijden. Dat zal er ook voor zorgen dat NaCl bijgehouden wordt, dat daardoor een bloeddrukverhogend effect uitlokt. Bij een voldoende kaliuminname zal de cotransporter inactief blijven, waardoor de nieren meer natrium kunnen uitscheiden. Dat is wat ook bij mensen waargenomen wordt: een lage kaliuminname is een bloeddruk­verhogende factor. Interventiestudies hebben dit in het verleden bevestigd: kaliumsuppletie verlaagt de bloeddruk het meest uitgesproken bij mannen en vrouwen die veel NaCl eten.

Bloeddruk zou hierbij niet het enige criterium mogen zijn. Kalium is nodig voor een goede werking van het endotheel. Het houdt de vaatwanden soepel, verhoogt de werking van stikstofmonoxide en vergroot de gevoeligheid voor catecholaminen. Dat zijn effecten die los staan van hetgeen zich in de nieren afspeelt.

Vandaar dat de twee onderzoekers voorstellen om een zoutvervanger te introduceren: 75% NaCl en 25% KCl, zowel in de industrie als voor gebruik thuis. Dat alleen al zou de natrium-kalilumverhouding een stevige duw in de goede richting geven. De smaakverandering zou volgens de onderzoekers nauwelijks merkbaar zijn.