Onder- en overvoeding in de lagere socio-economische groep
Armen leven onder gecombineerde last van onder- en overvoeding

Bekend is dat in landen met een laag welvaartsniveau ondervoeding relatief vaak voorkomt, maar onderzoek laat ook het omgekeerde zien. Mét de stijging van inkomen en de toegang tot ongezonde ultra-processed foods zijn steeds meer mensen er overvoed – en daarin beginnen deze landen te lijken op welvarender gebieden. Een serie artikelen in The Lancet bevestigt dat, evenals een onderzoek in de regio Azië-Stille Oceaan.

De Double Burden of Malnutrition (DBM) heet het in het Engels, een samengaan van onder- en overvoeding. Lage- en middeninkomenslanden roepen de associatie op van een tekort aan voedingsmiddelen, ondergewicht en daarmee samenhangende gezondheidsproblemen. Dat bestaat nog steeds, maar toch raakt dat beeld achterhaald. Daar waar tekorten aan voedingsmiddelen overwonnen zijn, rukt het veel en/of ongezond eten ook in deze regio’s op.

De onderzoeksgegevens in The Lancet laten zien dat in de jaren negentig van de vorige eeuw 45 van de 123 landen te maken hadden met DBM en dat dit het afgelopen decennium uitkwam op 48 van de 126 landen. Het blijkt ook uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO). Overgewicht en obesitas – die niet samenvallen met overvoeding maar er wel de belangrijkste uiting van zijn - zijn sinds 1975 bijna verdriedubbeld en betreffen 39% van de wereldbevolking. Het percentage ondervoede mensen is juist gedaald van 14,8% in 2000 naar 10,9% in 2017.

De regionale studie in het gebied dat Oost-Azië, Zuid-Azië, Zuidoost-Azië en Oceanië omspant, bevestigt deze tendens. De onderzoekers constateren op basis van in totaal 33 studies (26 in Azië en 7 in Oceanië) in de periode 2008-2018 dat DBM er algemeen aanwezig is, met een prevalentie van 8,8% voor ondervoeding en van 23,0% voor overvoeding. Voor overgewicht en obesitas is het percentage ruim 18%.

Overvoeding is vaker aanwezig naarmate het inkomen hoger is. Blijkbaar doorlopen landen met stijgende welvaart dezelfde ontwikkeling als in onze regio heeft plaatsgevonden. Zij worden dus geconfronteerd met een dubbele opgave om naast ondervoeding de groeiende overvoeding aan te pakken. En de gezondheidszorg zal worden geconfronteerd met een verschuiving in prevalentie van infectieziekten naar chronische ziekten.

Referenties

Wen Peng, Yuhan Mu, Yang Hu, Bin Li, Jayanthi Raman, Zhixian Sui. Double Burden of Malnutrition in the Asia-Pacific Region - A Systematic Review and Meta-analysis. Journal of Epidemiology and Global Health 2019/12. https://www.atlantis-press.com/journals/jegh/125925033/view

De serie artikelen in The Lancet (december 2019) is te vinden op https://www.thelancet.com/series/double-burden-malnutrition.