Hogere bloedconcentraties van verzadigde zeer-lange-ketenvetzuren gaan gepaard met een lager diabetesrisico. Dat blijkt uit een meta-analyse van 12 prospectieve bevolkingsstudies, die gegevens van 50.000 personen verwerkte. De relatie houdt stand ongeacht etnische afkomst, leefstijl of vetzucht. De zeer lange vetzuren zijn betrekkelijk weinig onderzocht en slechts een handvol voedingsmiddelen bevatten ze.
Het gaat om drie verzadigde vetzuren – arachidinezuur, beheenzuur en lignocerinezuur – die vetzuurstaarten hebben van respectievelijk 20, 22 en 24 koolstofatomen lang. Pinda's, pindakaas en macadamianoten bevatten noemenswaardige hoeveelheden van zulke vetzuren. Consumptie van pinda's staat ook gelijk aan een lagere kans om diabetes te krijgen, maar dat hoeft weinig met die vetzuren te maken hebben. Noten hebben natuurlijk nog andere gezondheidseigenschappen.
De zeer lange vetzuren hebben wel bijzondere functies in het lichaam. Met name voor de aanmaak van celmembraanbestanddelen zoals ceramides en sfingomyelines, zijn ze belangrijk. Niet alleen zijn ze onderdeel van het celmembraan maar ook van het (dubbele) membraan van de mitochondriën.
Het lichaam maakt ze zelf aan. Mogelijk is hun hogere aanwezigheid gewoon een teken van een gezonder metabolisme.
Fretts AM, Imamura F, Marklund M et al. Associations of circulating very-long-chain saturated fatty acids and incident type 2 diabetes: a pooled analysis of prospective cohort studies. Am J Clin Nutr. 2019 Apr 1;109(4):1216-1223. doi: 10.1093/ajcn/nqz005.